Köpeklerde yatıştıran beden dili

Yazıya başlamadan önce StarDogs tarafından Türkçeye kazandırılan   dünyaca ünlü Norveç’li bir eğitimci ve yazarın, Turid Rugaas‘ın orijinal adı “Calming Signals” olan “Köpeklerle Konuşma Yolu: Yatıştıran Beden Dili” adlı kitabından bahsedeceğim.. Eğer bir köpek insanıysanız, köpeklerle vakit geçirmeyi seviyorsanız, sokakta bir köpek gördüğünüzde sevmeden geçemiyorsanız bu yazıyla yetinmemenizi ve kitabı okumanızı kesinlikle tavsiye ediyorum. Kitaba StarDogs’un internet sitesinden sipariş vererek ulaşabilirsiniz. 

Köpeklerin, henüz yavruyken annelerinden öğrendikleri ve hayatları boyunca iletişim kurmak için kullandıkları beden dillerini biz insanlar genellikle yanlış yorumlarız. Köpekleri insana has özelliklerle değerlendiriyor olmamız, onların bambaşka bir ırk olan köpek olduklarını, bazen iyi niyetle de olsa görmezden gelmemiz bunun başlıca sebebi sanırım. Onların kendilerine özgü bir beden dilleri var ve eğer yanlış tutumlarla bu beden dili hareketleri bastırılmamışsa onlar bu dili hayatları boyunca kullanır ve diğer köpeklerle de sizinle de öyle anlaşırlar. Bu dili öğrenmek, onları daha iyi anlamak ve yorumlamak için çok işinize yarayacak. Tabii size daha kolay bir şeyler anlatabilecek, yanlış anlaşılmayacak oldukları için köpeğinizin de işini kolaylaştıracak. 

Köpeğinize bir şeyler anlatmaya çalışıyorsunuz diyelim ve o hiç hareket etmeden donup kalıyor, gözlerini ve başını yana çeviriyor. Sizi dinlemediğini ya da dinlemek istemediğini düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Ses tonunuzu alçaltıp, daha sevecen bir tonla konuştuğunuzda göreceksiniz ki gözlerini sizden kaçırmayacak. Köpeklerin gözlerini ya da başlarını yana doğru çevirmeleri onların yatıştıran beden dillerinden biridir. Yani yatıştırmak ve yatışmak için kullandıkları bir yöntemdir. Aynı hareketi yeni karşılaştığınız bir köpeği sevmek için, onun üzerine doğru eğildiğinizde ya da gözünüzü ayırmadan ona doğru yürüdüğünüzde de görebilirsiniz. Size ‘hey, henüz seni tanımıyorum ve bana tehditkar bir şekilde yaklaşıyorsun’ demek için gözlerini kaçıracak, başını sağa sola doğru çevirecek. 

Tutumunuzda ısrarcı olmaya devam eder ve ona yeterli alan ve zamanı vermezseniz sonraki hareketi muhtemelen esnemek olacak. Evet, esnemek her zaman uyku belirtisi değildir. Köpeklerin yatıştıran beden dillerinin arasında esnemek de vardır. Hatta biz insanlar da istemsizce gergin hissettiğimizde esneriz. Köpeğinizin gergin olduğunu gözlemlediğiniz anlarda, karşısına geçip esnemeye başladığınızda, yavaş yavaş sakinleştiğini göreceksiniz.

 Ve koklamak. Köpekler sadece bir şeyi tanımak ve iz sürmek için koklamazlar. Bazen de  huzursuz hissettiklerinde yeri ya da farklı nesneleri koklamaya başlayabilirler. Bunu yaparken gözleri etrafı kontrol eder, huzursuz olmasına sebep olan şeyin uzaklaşıp uzaklaşmadığına bakarlar. Bu sırada etrafa bakarsanız, onu neyin huzursuz ettiğini bulacaksınız. 

Köpeğinizle yürüyüşe çıktığınızda ve karşıdan başka bir köpek geldiğinde, ona doğru düz bir çizgide yürümeye devam edersiniz genellikle, ya da endişe ettiğiniz için köpeğinizin tasmasını sıkıca kavrarsınız ve ona hareket imkanı tanımamış olursunuz. Bu davranışınızın sonucunda köpeğinizin sizi çekiştirdiğini göreceksiniz. Çünkü köpeklerin başka bir köpekle tanışırken kullandığı bir başka yatıştıran beden dili hareketi, birbirlerine doğru düz bir açıyla değil, kavisler çizerek yaklaşmalarıdır. Eğer ona bu hareketi sağlayabileceği bir alan yaratırsanız, onunla birlikte biraz yönünüzü değiştirip diğer köpeğin yanına giderseniz, daha sağlıklı bir tanışma ortamı yaratmış olacaksınız. Aksi halde biraz gergin olacaklardır.

Bir başka sıkça rastlanan yanlış yorumlama da eşinizle, arkadaşınızla ya da kardeşinizle birbirinize sarıldığınızda ve köpeğiniz araya girmeye, sizi ayırmaya  çalıştığında kıskandığını düşünüyor olmanız. Hayır,  yine yanıldınız; köpek beden diline göre köpeklerin birbirlerinin üstüne çullanması bir gerginlik belirtisi olduğu için,  köpeğiniz sizin gerildiğinizi düşünüyor ve sizi sakinleştirmeye çalışıyor aslında. Kıskançlık kuvvetle muhtemel sadece insan ırkına özgü bir duygu.